Balık
nasıl alınır ve saklanır? Yapacağınız
yemeğin tatlı ve sağlıklı olması için balığın alınmasının ve
saklanmasının çok iyi bilinmesi gerekir, çünkü kırmızı etlerde
olduğu gibi uzun süre dinlendirilmeye ve terbiyeye gelmez.
Taze balığın görünüşü son derece canlı olur. Taze balık ile bayat
balığı aşağıdaki farklılıkları ile anlıyabiliriz.
1. Taze balığın gözleri parlak ve dışa bombeli olur. Balık
tazeliğini yitirmeye başlayınca gözleri buğulanmaya başlar ve daha
sonra içeri çöker.
2. Taze balığın derisi gergin ve parlak olur. Pulsuz balıklarda
bayatlamaya başladıkça derisinin parlaklığı azalır ve özellikle
karın tarafında buruşmalar meydana gelir. Taze balığa parmakla
dokununca meydana gelen çukurluk anında düzelir. Halbuki bayatlamış
balıklarda bu iz kalır. Balığın parlaklığıyla yetinmemek gerekir.
Çünkü tezgahtaki balıklara devamlı su serpildiği için parlak
görünebilirler.
3. Taze balığı başından tutup kaldırınca kuyruğu aynen tepsideki
gibi dimdik kalkar. Halbuki bayat balığı bu şekilde kaldırınca
kuyruk kısmı aşağı doğru sarkar.
4. Taze balığın solungaçları canlı kırmızı olur. Balık bayatladıkça
bu renk değişir. Ancak bazı balıkçıların solungaçları kırmızı
mürekkep ile boyadklarını belirtmek lazım. Solungaçlardan aşağı
doğru akan kırmızı sıvıyı çok kişi kan zannedersede aslında bu
mürekkeptir. Böyle bir aldatmacaya başvuran tezgahtan kesinlikle
balık alınmamalıdır.
5. Taze balık hemen hemen kokusuzdur. Bayatlamaya başlayınca asit
kokusu yaymaya başlarlar.
6. Pullu balıkların pulları tazeyken vücuda sıkıca yapışıktır.
Elimizi kafadan kuyruğa doğru sürtünce pulların gelmemesi gerekir.
BALIĞIN ALINMASI KADAR SAKLANMASI DA ÇOK ÖNEMLİDİR
Balıkları dondurmadan önce hafifce tuzlamakta yarar vardır. Eti
diriliğini muhafaza eder.
Balıkları donmuş olarak muhafaza ederken dikkat edilecek önemli bir
husus ta çözülmüş balıkları tekrar dondurmamaktır.
Balıklar genelde oda sıcaklığında(20oC) 20 saat süre ile
tazeliklerinden bir şey kaybetmeden durabilirler. Bu kış ayları için
geçerli olup yaz aylarında klimasız mahallerde bu süre oldukça
kısalır. Eğer bu süre 20 saati geçecekse muhakkak temizlenip
buzdolabına konulmalıdır. Buzdolabının +5oC’lık hacminde 3 gün, tek
yıldızlı buzdolaplarının buzluklarında ki, buranın sıcaklığı 0 ila
-5oC arasındadır, 14 gün saklanabilir. Daha uzun süreli saklamalar
muhakkak üç yıldızlı buzdolaplarının -18oC’lık “deep-freeze”lerinde
veya bağımsız “deep-freeze”lerde yapılmalıdır. Deep-freeze”lerde
saklama süreleri hamsi, sardalya gibi küçük balıklar için 3 ay, 3
ila 4 adedi bir kilo gelen çipura,lüfer gibi balıklar için 5 ila 6
ay. Beheri 1 kilodan büyük balıklar için ise 6 ila 8 aydır.
-25oC’lık “deep-freeze”lerde ise bu süre yaklaşık %50 artar.
Balıkların dondurulmadan önce temizlenmesi gerektiğini belirtmiştik.
Ancak hamsi, sardalya ve gümüş gibi balıklar bunun istisnasıdır. Bu
balıkların temizlenmeden saklanması gerekir. Dondurduğunuz balıkları
çözdüğünüz taktirde tekrar dondurmamalısınız bakteri üremesi
açısından sakıncalı olabilir. Bu nedenle donduracağınız balıkları
aile nüfüsunuza göre iki veya üç kişilik porsiyonları içeren
öğünlere bölerek dondurmak yukarıdaki problemin halli için tavsiye
edilir. Balığı dondurmadan önce porsiyonlara bölüp aluminyum folyo
veya asetat ile ambalajlamalı, ve üzerine balığın cinsini,
dondurulduğu tarihi içeren bir etiket (stiker) yapıştırmalısınız.
Ambalajları önce buzdolabının 0 ila +5oC’lık bölümünce birkaç saat
soğutmalı, bilahare derin dondurucuya koymalısınız. Bu işlem
esnasında derin dondurucunuzu “şoklama” konumuna
getirmelisiniz.Balığı çözeceğiniz zaman ise, iri balıkları
buzdolabının normal kısmına alıp bir gün dinlendirerek
çözebilirsiniz.